Dzięki. Myśle, że pierwszy musiał być gdzieś w okolicach pierwszego kościoła katolickiego. Zwykle tak lokowano miejsca pochówków wyznaniowych z tąd nieco żartobliwe określenie takich cmentarzy "Księża obora". Może coś wie o tym, ktoś z trzcianeckich muzealników?

2 cmentarze w Sarczu? o jednym wiem - ten o którym piszesz, a drugi?

Ul.Za jeziorem ,mały rodzinny cmentarz,odszukałem tą rodzinę i wiem ,że główny pomnik ( duży głaz ) z wyrytym nazwiskiem Tornow należy do byłego sołtysa wsi Zaskerhütte  czyli kiedyś Sarcza ,dziś już Trzcianki.
Podejrzewam iż z pokolenia na pokolenie członkowie tej rodziny pełnili funkcje sołtysa,bowiem i Pan Werner Tornow urodzony 18.03.1901r też był sołtysem ,zmarł 21.03 1976r w Lübeck

Drugi znajduje się w lesie tam gdzie do dzisiejszego dnia jest wieś Sarcz.Najprościej dotrzesz tam ,skręcając za strzelnicą w prawo
 ( naprzeciwko parkingu nad jeziorem ).Po 100-150 m będziesz miał 2 rozwidlenia drogi leśnej.Musisz skręcić w tą prawą,jakieś 300m i wyjedziesz naprzeciw starych domów ( koło nich są 2 nowe domy ) ,i skręcając   znów ( przed nimi ) w prawo -w stronę ( Dłużewa ) na górce dosłownie na skręcie masz ten drugi cmentarz.

P.S.Będziesz kiedyś miał czas to mozesz do mnie napisać ( zadzwonić ),to chętnie na spacer się wybiorę.

Cmentarz ewangelicki w Białej,brama.

Foto: ze strony netzekreis.de

W tygodniu powrzucam fotografie pozostałych starych cmentarzy jakie posiadam w swoich zbiorach.Oczywiście proszę jeżeli takowe też posiadacie o umieszczanie ich właśnie tutaj.
Pozdrawiam.

Cmentarz ewangelicki-Wrząca.

Foto: ze strony netzekreis.de

Cmentarz ewangelicki : Nowe Dwory ,pomnik ku czci poległych w I wojnie światowej.

foto: ze strony netzekreis.de

Tablica z pomnika na ewangelickim cmentarzu w Nowych Dworach ,tego co wyżej.

Kilku potomków tych ludzi znam osobiście.

foto ze strony: netzekreis.de

,,Pamięci zmarłym naszej małej ojczyzny"

Dwujęzyczny pomnik na cmentarzu w Trzciance ul.Piotra Skargi.

foto ze strony: netzekreis.de

Cmentarze to historia! Szkoda, że w Trzciance ta przeszłość została zniszczona! Pamiętam jak w 82r byłem "na robotach w Niemczech" , bauer, winiarz, pokazywał mi na miejscowym cmentarzu miejsca pochówku jego przodków, sięgało to wieku XIV, robiło wrażenie. Wiem, że losy Trzcianki nie były tak stabilne jak tamtej miejscowości, ale zniszczyliśmy to co było, na zasadzie: germańskie, żydowskie: nie nasze.

A pytam się kto spychaczami budując Świątynię Kat. zniszczył stary cmentarz przy Fałata? Fakt, był zaniedbany ale czy to powód?!. Ale widać zwłoki nie były jedynie słusznej wiary. Kilka lat temu znalazłem tam ludzką kość tzw. łopatkę.

W lesie naprzeciw leśniczówki jak na Siedlisko jest pomnik - nagrobek.

do em jot
Dziś nie jest istotne kto jechał tym spychaczem, takie dostał polecenie, istotniejsze jest kto za tym stał. Mówi się, np.że rozbiórka Kościoła Ewangelickiego na Placu Pocztowym była decyzją ówczesnych komunistycznych władz, wykonawczą pewnie tak, była im na rękę, ale inicjatorem był ówczesny proboszcz parafii obok.

Dokładnie tak jak przy Fałata. Nie operatora sprzętu ciężkiego tu oskarżam ale Pana księdza raczej.

Już 20 maja 1954 r. (czyli po wysiedleniu większości ludności niemieckiej) Minister Gospodarki Komunalnej wydał okólnik dotyczący zamykania i likwidacji cmentarzy wyznaniowych czyli głównie ewangielickich. Powyższa regulacja miała istotne znaczenie na tzw. Ziemiach Odzyskanych, gdzie otworzyła formalną możliwość zamykania i w konsekwencji likwidacji opuszczonych i zaniedbanych ewangelickich cmentarzy. Nie pasowały one do, tworzonego przez ówczesną propagandę, obrazu polskiego charakteru tych ziem i budziły, z powodu świeżych jeszcze wspomnień wojennych, zrozumiałe emocje wobec tych widocznych śladów niemieckiej historii tych ziem.
Choć z drugiej strony oprócz ideologii istotne były względy praktyczne bo cmentarze znajdowały się często w centrum osad i z powodu braku opieki zwykle były dewastowane i rozkradane. Jeżeli był to jedyny cmentarz to zdarzało się, że korzystano z niego dalej albo zamieniano na parki czy zieleńce.

Gdy w latach '80 dewastowano cmentarz ewangelicki to na groby przyjeżdżali jeszcze Niemcy zapalić znicz i złożyć kwiaty.

Ciekawe co poczuli widząc pewnego razu kilka hektarów piachu z którego wyrastały drzewa...

@dentrow
chciałbyś mieszkać w domu wybudowanym na cmentarzu w fundamentach którego są kamienie nagrobne?
Słyszałem, że są takie domy w Trzciance.

W latach '80 to raczej była działalność brunatnych polityków (i tych z lewa i tych z prawa) niźli spontaniczne akcje.

"Wysiedlenie" piękne słowo dla określenia czystek etnicznych.
Ech, dużo by gadać.

A tak wracając do tematu:
jest taka legenda miejska w Trzciance, że ci którzy mieszkają w domach z cegły po ewangelickim kościele szybko schodzą z tego świata.

@JN
"ale inicjatorem był ówczesny proboszcz parafii obok."

Co dziwnym nie jest wszak szli ramie w ramię z władzą ludową tuż za frontem zajmując co się tylko dało.

Wie może ktoś gdzie są zbiory biblioteczne z Schoenlanke?
Szkolne, parafii katolickie, parafii ewangelickiej.
trochę tych papierów musiało być.

Słuchy chodzą, że część jest w Krakowie.

@ jej paryski kochanek
Znam takie wypadki gdzie nie świadomym tego ludziom sprzedano dawny (do końca lat 20' XXw.)cmentarz jako uzbrojoną działkę budowlaną. Było to w czasie "schyłkowej" komuny. Ludzie zaczęli kopać fundamenty, a tu "nekroniespodzianki". Załatwiono to tak, że na cmentarzu w jednym z nielicznych "poniemieckich grobów" złożono kości, i umieszczono dwójęzyczną tablicę z napisem informującym o tym, że tu znajdują się szczątki dawnych mieszkańców znalezione podczas prac budowlanych na terenie miasta. Uważam to za dość sensowne wyjście z tej sytuacji.

Cmentarz żydowski w Trzciance - kirkut powstał w XIX wieku. Mieścił się przy ulicy Parkowej. W czasach nazizmu został zdewastowany. Obecnie nie zachowały się na nim żadne macewy. Część nagrobków najprawdopodobniej została użyta przez Niemców do wybrukowania drogi prowadzącej od obozu przejściowego do stacji kolejowej (obecnie ul. Słowackiego). Nekropolia ma powierzchnię 0,6506 hektarów.

Źródło wikipedia.org

Kilka zachowanych kawałków tablic znajduje się w Trzcianeckim Muzeum.

Cmentaż w okolicach Radolina. Po zatym w okolicach j. logo są jakieś pozostałosci po grobach.

@Adrian Bochenek
A do XIX wieku to nie był czasami obok synagogi? Na terenie za mykwą (obecnie zabudowanym domkami)?
Tak słyszałem...

W "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Trzcianka" teren o którym Ty wspominasz przeznaczony jest pod usługi...
Ciekawe co na to gmina żydowska.
Kiedyś były rozmowy o zwrocie tego terenu gminie ze Szczecina.
Sęk w tym, że to są ortodoksi. Wykluczają ekshumację.

Wiecej o historii trzcianeckich Żydów:
Bamberger, M. L. Geschichte der Juden
in Schonlanke. Berlin: L. Lamm, 1912

http://www.judaica-frankfurt.de/content/titleinfo/624278

można pobrać w pdf.

:)

Tak mogło tak być ,nawet też coś o tym słyszałem. Ale podczas wizyty w muzeum podczas rozmowy właśnie o cmentarzu żydowskim Pani przewodnik nic o tym nie wspomiała ...

W lesie naprzeciw leśniczówki jak na Siedlisko jest pomnik - nagrobek.

To nie jest nagrobek cmentarny a raczej pomnik upamiętniający pobyt tej rodziny na terenach Niekurska i Nowej Wsi.
Mieszkańców leśniczówek.
O ile oczywiście się nie mylę.