trzcianka.info

Mieszkańcy Trzcianki piszą o Swoim mieście ...

W tej chwili stronę przegląda 0 użytkowników i 35 gości.

Logowanie

Aby móc dodawać nowe tematy na forum, zdjęcia do galerii lub aktualności na stronę trzeba się zalogować.

Nowi użytkownicy

Mieszkańcy Trzcianki piszą o Swoim mieście ...

Podaruj 1%

Ankieta

Sprawdź jak zrobić zakupy przez internet

Zapraszamy do odwiedzania uzdrowiska Krynica
Zdrój

Trzcianka

Trzcianka miasto w woj. wielkopolskim, powiat czarnkowsko-trzcianecki
położenie geograficzne: 53°02'30''N 16°27'40''E
Kod pocztowy: 64-980
Numer kierunkowy: 67
Tablice rejestracyjne: PCT

Aktywne tematy

więcej

Katolicki Kościół Jana Chrzciciela

trzcianka_admin, 17 kwiecień, 2009 - 22:27

Fotografie z Trzcianki

Zaloguj się lub utwórz konto, by odpowiadać
Oryginał
Miniaturka

Tomasz Jurczyk, 8 grudzień, 2010 - 15:56 #

Historia Parafi pw.św.Jana Chrzciciela w Trzciance.

Okres staropolski ( do 1772r.)

Król Bolesław I o przydomku Chrobry próbował zawrzeć i utrzymać pokój z sąsiadami i nawrócić ich na chrześcijaństwo.
Dlatego – jak się utrzymuje – pojawił się on wraz z chrześcijańskimi księżmi i wielką świtą u Dzierży-Kraja z Człopy, aby być obecnym przy chrzcie tegoż plemienia. (...) Dzierży-Kraj uznał zwierzchnictwo Bolesława Chrobrego, a ten z kolei mianował go wojewodą, tj. władcą dotychczas przez niego władanego terenu między Gwdą, Drawą i Notecią.

(J. Klemm „Krótka historia miasta Czarnkowa”)

...tyle tradycja. W rzeczywistości chrystianizacja Pomorza Zachodniego i Ziem leżących pomiędzy Gwdą, Drawą i Notecią była złożonym i wieloetapowym procesem. Planową akcje misyjną rozpoczął właściwie dopiero Bolesław Krzywousty i z tym właśnie okresem wiąże się, co prawda nieudokumentowany, fakt powstania parafii we wsi Biała.
Kiedy powstała w miejscu dzisiejszej Trzcianki pierwsza osada – nie wiadomo.
Pierwsze wzmianki o osadzie nazywanej Rozdróżka pochodzą z przed 1548 r. Jednakże pierwsze źródłowe poświadczenie istnienia wsi nazywanej już teraz Trzciana Łąka pochodzi dopiero z 1565 r. z ksiąg grodzkich wałeckich. Trzciana Łąka już ok. 1580 r. posiadała, ufundowany przez Trzcińskich (lokalnych włascicieli ziemskich), drewniany kościół z dzwonem. Należał on do parafii bialskiej i ok. 1601 r. zawalił się bądź spłonął. Są to jednak fakty nie dokońca udokumentowane. Dokładniejszych informacji dostarczają dopiero Protokoły sprządzane po wizytacjach biskupich. Protokół z wizytacji biskupa Strzałkowskiego w 1628 r. potwierdza istnienie nowowybudowanego, drewnianego kościoła (fundacji ówczesnych właścicieli wsi – Czarnkowskich), który jeszcze nie został poświęcony. Gmina trzcianecka należała wówczas do parafii bialskiej.

król August II Mocny

Protokół z wizytacji w 1641 r., przeprowadzonej przez wysłannika biskupiego kanonika Mietlickiego, informuje nas, że Trzcionka (tak ówcześnie brzmiała nazwa wsi) jest już samodzielną parafią p.w. Św. Trójcy a jej proboszczem jest ks. Jerzy Rzepiński. Przy parafii działała też szkoła parafialna. Parafia rozwijała się wraz z rozwojem osady. Niestety, Trzcionkę trawiły pożary i to najprawdopodobniej ofiarą jednego z nich padł trzcianecki kościół. Rychło jednak wzniesiono nowy (w 1717 r.) – o czym czytamy w sprawozdaniu z wizytacji biskupiej z 1738 r. Przy parafii nadal działa szkoła, a osada jest już nazywana miastem! Oficjalny dokument lokacyjny (na prawie magdeburskim) miasta Trzcianka został wystawiony 3 marca 1731 r w kancelarii królewskiej króla Polski Augusta II z dynastii saskiej Wettynów, zwanego Mocnym.

Podstawą do nadania praw miejskich było duże znaczenie osady. Trzcianka zawdzięczała je warsztatom sukienniczym znanym z doskonałej jakości wyrobów. Cech sukienników liczył ok 100 mistrzów tego rzemiosła. W Wielkopolsce większe skupiska sukienników były tylko w Rawiczu i Bojanowie! Odbywające się w Trzciance targi i jarmarki umożliwiały wymianę handlową nie tylko z najbliższą okolicą ale także nawet eksport wyrobów sukienniczych poza granice ówczesnej Rzeczpospolitej.

herb Trzcianki

Miasto rozwijało się dynamicznie do czego przyczynił się także nowy właściciel dóbr trzcianeckich – Stanisław Poniatowski (ojciec ostatniego króla Polski). To dzięki niemu przeprowadzono m.in. reformę administracji miejskiej, uporządkowano prawa własności, dokonano ostatecznego i formalnego rozgraniczenia miasta i wsi... On również użyczył miastu herbu – czerwony Ciołek na biało-zielonej tarczy (rodowy herb Poniatowskich). Razem z miastem rozwijała się i parafia a ówczesny proboszcz, kanonik warszawski ks. Jan Ginter planował budowę nowej, murowanej światyni. W tym czasie Trzcianka przewyższała już liczbą mieszkańców zarówno Piłę jak i Bydgoszcz (Piła – 1300 mieszk., Bydgoszcz – 1500 mieszk., Trzcianka – 1900 mieszk.).
Tymczasem 5 sierpnia 1772 został podpisany I Traktat Rozbiorowy między Prusami, Rosją i Austrią. Rzeczpospolita Polska powoli zaczęła znikać z mapy Europy. Trzcianka znalazła się w Prusach...

oprac. na podst.: Marcin Hlebionek „Z dziejów parafii w Trzciance”

http://www.parafia.trzcianka.com.pl/

Zaloguj się lub utwórz konto, by odpowiadać

Tomasz Jurczyk, 8 grudzień, 2010 - 16:00 #

Historia Parafi pw.św.Jana Chrzciciela w Trzciance.

Okres 1772-1945r. ( niemiecki )

godło Prus

     Rozbiór Polski (5 sierpnia 1772 r.) w wyniku którego Trzcianka znalazła się w granicach państwa pruskiego, zastał miasto w okresie pełnego rozkwitu. Prusacy włączyli je do powiatu wałeckiego w deputacji Kamery Wojenno-Skarbowej w Kwidzyniu. Zamknięcie przez państwo pruskie granic, a później wyniszczające wojny przełomu XVIII i XIX w. spowodowały zubożenie i upadek znaczenia miasta.
     Również w administracji kościelnej zaszły zmiany. Co prawda, zaborcy niemieckiemu nie powiodła się próba utworzenia nowej diecezji na ziemiach zabranych Polsce, utworzono jednak nowy dekanat z siedzibą w Wałczu. Znalazła sie w nim także parafia trzcianecka. Jednocześnie w Trzciance umieszczono siedzibę oficjałatu dla ziem zabranych. Oficjałem został mianowany ówczesny proboszcz parafii trzcianeckiej, ks. Jan Ginter.
     Mieszkańcy Trzcianki i okolic, już wczesniej (z racji częstych kontaktów z Brandenburgią i Prusami) stykali się z protestantyzmem i odsetek jego wyznawców od połowy XVIII w. stale rósł. Podczas spisu przeprowadzonego w 1873 r., na 2016 mieszkańców aż 1362 zadeklarowało wyznanie protestanckie, 289 – mojżeszowe i tylko 365 – rzymsko-katolickie. Najprawdopodobniej z tego właśnie względu siedzibę oficjałatu przeniesiono z czasem do Tuczna, a potem do Wałcza.
     W wyniku zmian które zaszły po Kongresie Wiedeńskim (1815 r.), Trzcianka znalazła się w granicach świeżo utworzonego pruskiego Wielkiego Księstwa Poznańskiego, a ściślej w granicach rejencji bydgoskiej należącej do prowincji poznańskiej. Trzcianecka parafia powróciła do dekanatu czarnkowskiego.

kościół trzcianecki w latach 1835-1914

W tym czasie trzcianecka parafia rzymsko-katolicka stanęła przed trudnym zadaniem budowy nowego kościoła. Dzięki pomocy króla pruskiego Fryderyka Wilhelma III (był oficjalnym, świeckim patronem parafii) oraz ofiarności parafian 20 sierpnia 1835 r. zakończono budowę i konsekrowano nową, murowaną już, świątynię. Kościół poświęcono św. Janowi Chrzcicielowi. Był to szczególny patron Trzcianki – właśnie w dniu jego święta, 24 czerwca 1759 r., nad miastem przeszła ciężka burza będąca przyczyną pożaru, który zniszczył dużą część miasta – odtąd dzień św. Jana stał się dniem pokuty i pamięci.
Nowy kościół był niewielki i został wybudowany w stylu neoromańskim. Trzy barokowe ołtarze (pozostające w kościele do dziś) przeniesiono ze skasowanego klasztoru Bernardynów w Gołańczy. Budowę nowej świątyni ułatwiło zamknięcie przykościelnego cmentarza i poświęcenie w 1823 r. nowego, istniejącego do dziś.

Wiek XX przyniósł Trzciance zmiany na lepsze. Otwarcie linii kolejowej przyspieszyło rozwój przemysłu drzewnego (w tym także meblarstwa), zaczął rozwijać się przemysł tytoniowy. Wzrosła liczba ludności miasta (5400 w 1900 r. a w 1905 już 7300). Parafia rzymsko-katolicka liczyła ponad 2000 osób i obejmowała poza Trzcianką również: Sarcz, Łomnicę, Nową Wieś, Rudkę, Straduń, Smolarnię, Rychlik, Górnicę, Siedlisko, Średnicę i Biernatowo. Parafia była ośrodkiem życia społecznego i kulturalnego. Praktycznie od początku jej istnienia działa szkoła pod jej patronatem (w 1896 r. przeniesiona do budynku, w którym mieści się obecnie trzcianeckie LO). Działał równiez szpital. Liczne były także Stowarzyszenia i Związki działające pod egidą parafii.

nowy kościół trzcianecki w 1918 r.

Rozrost parafii spowodował, że kościół (przewidziany na ok. 500 miejsc) stał się za ciasny i rozpoczęto starania o zezwolenie na budowę nowej, większej świątyni. Udało sie to dopiero proboszczowi Alojzemu Buksowi. Rząd niemiecki (jako świecki patron parafii) dał 180 tys. marek, diecezja 10 tys. i fundusz parafialny - 35 tys. Budowę rozpoczęto w 1914 r.a konsekracji dokonano w I Niedzielę Adwentu roku 1917. Prace wyposażeniowe trwały do lata 1918 r. (dokonano m.in. renowacji ołtarzy i wymieniono ławki). Nowy kosciół, wzniesiony w stylu neobarokowym, z racji swego położenia oraz rozmiarów, stał się architektonicznie centralnym punktem miasta. Prowizoryczny budynek tzw. „kościoła zastępczego” przekształcono w Dom Parafialny (obecnie znacznie rozbudowany).

Zakończenie I Wojny Światowej przyniosło ze sobą znaczne zmiany w układzie granic miedzynarodowych. Odrodziło się państwo polskie i powróciła do niego większość terenów Wlk. Księstwa Poznańskiego. Trzcianka, wraz z częścią dekanatu czarnkowskiego pozostała w granicach niemieckiej Republiki Weimarskiej. W 1930 r. papież Pius VI wcielił zimie leżące między Gwdą a Notecią do wolnej prałatury pilskiej. Parafia Trzcianka została podporządkowana dekanatowi pilskiemu.

Trzcianka w latach 30. XX w.

Zmienił się także podział administracyjny – Trzcianka została siedzibą powiatu. Dzięki temu miasto nadal się rozwijało. Powiększała się również parafia rzymsko-katolicka – w połowie lat 20. liczba wiernych przekroczyła 3000. Koniecznym stało się przydzielenie parafii drugiego duszpasterza. Dokonano także w parafii licznych inwestycji (m.in. budowa koscioła filialnego w Rychliku, rozbudowa szkoły, plany nowej plebanii). Odbywało się to przy znaczącym udziale parafialnych stowarzyszeń i związków (Towarzystwo Czeladników, Towarzystwo Robotników, Młodzieżowy Związek Siły, Kongregacja Mariańska, Związek Krzyża, Stow. Misyjne św. Franciszka Ksawerego i Bonifacego). Tuż przed wybuchem II Wojny Świat. rozpoczęło działalność Pogotowie Sióstr.

Dojście do władzy Adolfa Hitlera praktycznie nie wiele zmieniło w stosunku państwa do Kościoła. Na podstawie zachowanych dokumentów mozna stwierdzić że w Trzciance ograniczenia dotyczyły jedynie niezależności administracyjnej. Wybuch II Wojny Światowej zastał Trzciankę jako rozwijające się miasto powiatowe w którym działały liczne placówki kulturalne i oświatowe. Parafia rzymsko-katolicka działała prężnie i również ciągle się rozrastała.

oprac. na podst.: Marcin Hlebionek „Z dziejów parafii w Trzciance”